Geschiedenis van Baarn

Baarn viert 675 jaar stadsrechten! Van een kleine nederzetting aan de Eem tot een stad met koninklijke allure — Baarn kent een rijke en groene geschiedenis. Ontdek hoe het landschap, de buitenplaatsen en de treinverbinding het dorp hebben gevormd en vier dit bijzondere jubileum met de vele evenementen en activiteiten.

Van nederzetting tot stad

Baarn, gelegen aan de rivier de Eem, kent een lange geschiedenis. Sporen van bewoning gaan terug tot 8000 v.Chr. Rond de 12e eeuw ontstond het dorp Baerne in de omgeving van de huidige Leestraat; het bestond toen uit zo'n 20 boerderijen. Later verplaatste de kern van het dorp zich naar de Brink, waar in de 14e eeuw de Pauluskerk werd gebouwd. In 1350 verleende bisschop Jan van Arkel stadsrechten aan Baarn, waarna het dorp een eigen bestuur en rechtbank kreeg. Stadswallen kwamen er nooit, maar inwoners mochten bij gevaar schuilen binnen de muren van Amersfoort.

Buitenplaatsen en koninklijke invloed

Vanaf de Gouden Eeuw trokken Amsterdamse kooplieden naar Baarn om de drukte van de stad te ontvluchten. Ze bouwden buitenplaatsen, zoals Kasteel Groeneveld en Paleis Soestdijk. Paleis Soestdijk kwam in bezit van de Oranjes en werd later het permanente huis van Koningin Juliana en Prins Bernhard. De invloed van de elite is nog steeds zichtbaar in de statige landgoederen en uitgestrekte bossen.

Het landschap

Het Baarnse landschap, ooit een open heidegebied, werd door buitenplaats-eigenaren omgevormd tot bossen en parken. Het Baarnse Bos en de lanen bij Soestdijk zijn hier voorbeelden van. In de 19e eeuw werden Engelse landschapstuinen populair, wat de romantische uitstraling van de buitenplaatsen versterkte. Tegenwoordig is Baarn omringd door uitgestrekte natuurgebieden zoals het bosrijke Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en het Eemland, een uniek open weidelandschap met een grote diversiteit aan vogels. Wandelroutes en paden rond Kasteel Groeneveld bieden bezoekers de kans om deze natuurlijke rijkdom te ontdekken. Het Baarnse Bos, oorspronkelijk aangelegd als jachtgebied, heeft statige lanen en kronkelende paadjes die uitnodigen tot een ontspannende wandeling.

Bekijk alle routes

Het spoor en de groei van Baarn

Met de komst van de Oosterspoorweg in 1874 werd Baarn beter bereikbaar. Het station, met een Koninklijke wachtkamer, maakte het dorp aantrekkelijk voor forensen uit Amsterdam. Dit leidde tot de bouw van villawijken, waardoor Baarn zich ontwikkelde tot een chique woonplaats. De bijnaam ‘het groene graf’ ontstond doordat rijke gepensioneerden zich hier vestigden om van hun oude dag te genieten. De Koninklijke wachtkamer werd speciaal ingericht voor koningin Emma en andere leden van het koningshuis die regelmatig gebruik maakten van de treinverbinding naar Paleis Soestdijk. Vandaag de dag is de Koninklijke wachtkamer te bezoeken middels een rondleiding met gids. 

Bezoek de koninklijke wachtkamer

Baarn vandaag

De mix van natuur, historie en koninklijke allure maakt Baarn tot een unieke plek om te wonen, werken en recreëren. Vier mee dat Baarn 675 jaar stadsrechten heeft en ontdek de rijke geschiedenis tijdens evenementen, wandelroutes en exposities!

Bekijk alle evenementen